Anne Frank Serie · Moortje in oorlogstijd
Vier handgemaakte miniatuurboeken over Moortje, de zwarte kat die Anne Frank bij haar onderduik moest achterlaten. Paul Arnoldussen onderzoekt de verschillende herinneringen aan Moortje. Met tekeningen van Katelijne Davids. De vier handgemaakte MatchBoox-miniatuurboeken tellen samen 80 pagina’s. Elk boekje zit in een eigen karakteristiek luciferdoosje en samen worden ze geleverd in één luxe geschenkdoos.
De Anne Frank Serie vertelt het aangrijpende verhaal van Moortje, de zwarte kat die Anne Frank moest achterlaten toen zij met haar familie ging onderduiken. Paul Arnoldussen onderzoekt wat er over het afscheid en het latere lot van Moortje bekend is.
Anne miste haar kat intens en schreef in haar dagboek dat Moortje haar zwakke punt was. Over de manier waarop de kat bij de buren terechtkwam, bestaan echter verschillende herinneringen.
De tekeningen van Katelijne Davids volgen Anne, Moortje en de familie Kupers in een doorlopend beeldverhaal.
Moortje, de kat die Anne moest achterlaten
Toen Anne Frank in juli 1942 met haar ouders Otto en Edith en haar zus Margot naar het Achterhuis vertrok, moest zij afscheid nemen van haar zwarte kat Moortje.
Anne schreef dat zij Moortje ieder moment van de dag miste. Wanneer zij aan haar dacht, kwamen de tranen en droomde zij dat haar geliefde kat weer bij haar zou zijn.
In deze serie
De vier miniatuurboeken volgen het onderzoek van Paul Arnoldussen naar Moortje en de herinneringen van de mensen die Anne en haar kat hebben gekend.
- Anne Franks verdriet om het achterlaten van Moortje
- De verschillende verhalen over de overdracht aan de buren
- De invloed van herinneringen en latere publicaties
- Moortjes verblijf bij de familie Kupers en haar uiteindelijke lot
Het eerste miniatuurboek
Anne schrijft over haar gemis en over de bijzondere band die zij met Moortje had. Terwijl de familie Frank in het Achterhuis ondergedoken zit, verblijft Moortje bij bekenden aan het Merwedeplein.
In het Achterhuis arriveert Peter van Pels met zijn kat Mouschi. Voor Anne blijft haar eigen zwarte kat echter verbonden met het leven dat zij plotseling heeft moeten achterlaten.
Het tweede miniatuurboek
Volgens Anne bracht onderhuurder meneer Goldschmidt Moortje met het achtergelaten kattenvoer naar de buren. Toos Kupers herinnerde zich later dat Anne zelf voor de deur stond met haar kat in haar armen.
De twee lezingen roepen een historische vraag op: wie bracht Moortje werkelijk naar het gezin dat tijdens de onderduik voor haar zou zorgen?
Het derde miniatuurboek
Arnoldussen onderzoekt hoe herinneringen in de loop van de tijd kunnen veranderen. Anne schreef pas in haar later bewerkte dagboekversie uitgebreid over het afscheid van Moortje.
Ook de herinneringen van vrienden en buren werden jaren later vastgelegd. Daardoor blijft onzeker welke details rechtstreeks uit hun eigen herinnering kwamen en welke mogelijk door latere publicaties zijn beïnvloed.
Het vierde miniatuurboek
Bij de familie Kupers werd Moortje geliefd als een aanhankelijke en speelse schootkat. Zij kreeg daar de bijnaam ‘het vlooientheater’ omdat zij veel last had van vlooien.
Toen Moortjes gezondheid tijdens de oorlog verslechterde en er vrijwel geen middelen beschikbaar waren om haar te helpen, liet mevrouw Kupers haar door een dierenasiel ophalen. Na zijn terugkeer uit het kamp hoorde Otto Frank wat er was gebeurd.
Kenmerken van deze serie
- Een historisch onderzoek naar Moortje, de kat van Anne Frank
- Tekst van schrijver en journalist Paul Arnoldussen
- Tekeningen van beeldend kunstenaar Katelijne Davids
- Vormgeving door Eveline den Heijer
- Concept en samenstelling door Bob Polak
- Elk boekje is uitgevoerd als een uitvouwbare leporello
- Een bijzonder boekcadeau voor liefhebbers van geschiedenis, katten en het verhaal van Anne Frank
Over Paul Arnoldussen
Paul Arnoldussen (1949) is schrijver en journalist. Nadat hij jarenlang redacteur was van Het Parool, werd hij in 2017 lid van de redactie van de tweewekelijkse opiniekrant Argus.
Hij verzorgde onder andere De borrel is schaarsch en kaal geworden, Waar de mimosa bloeit en het Gouden Boekje Gompelemikkie!.
Een verhaal uit De Poezenkrant
De tekst van deze serie is ontleend aan Poes in verdrukking en verzet 1940-1945. Dit verhaal verscheen in maart 2013 in nummer 57 van De Poezenkrant en werd ook als zelfstandige uitgave gepubliceerd.
Arnoldussen onderzocht hoe katten tijdens de Tweede Wereldoorlog leefden en wat er in kranten, herinneringen en andere bronnen over hen bewaard is gebleven.
Herinneringen en historische onzekerheid
Het verhaal van Moortje laat zien hoe moeilijk het kan zijn om gebeurtenissen uit het verleden volledig te reconstrueren. Getuigen herinneren zich niet altijd dezelfde details en hun verhalen kunnen in de loop van de tijd veranderen.
Arnoldussen presenteert de verschillende verklaringen naast elkaar. Daardoor blijft zichtbaar wat bekend is, wat waarschijnlijk is en welke vragen niet meer definitief kunnen worden beantwoord.
De makers van deze serie
Tekst
Paul Arnoldussen
Paul Arnoldussen reconstrueert het verhaal van Moortje aan de hand van Anne Franks dagboek, getuigenverklaringen en historisch onderzoek.
Tekeningen
Katelijne Davids
Katelijne Davids verbeeldt Anne, Moortje en de gebeurtenissen rond hun afscheid in expressieve tekeningen met krachtige kleuren en vloeiende lijnen.
Vormgeving
Eveline den Heijer
Eveline den Heijer is grafisch ontwerper en mede-eigenaar van Studio Tint in Den Haag. Zij verzorgde de vormgeving van de vier miniatuurboeken.
Concept en samenstelling
Bob Polak
Bob Polak is schrijver-publicist, bedenker van MatchBoox en samensteller van deze vierdelige serie.
Anne en Moortje
De geschiedenis van Moortje is een klein en persoonlijk onderdeel van het levensverhaal van Anne Frank. Het afscheid van haar kat laat zien hoeveel Anne bij haar vertrek naar het Achterhuis plotseling moest achterlaten.
De vier miniatuurboeken bewaren de herinnering aan Anne én aan de kat die zij zo intens miste.
