Dik Bruynesteyn · Vier beeldverhalen
Johan Cruijff Serie
Vier miniatuurboeken waarin Dik Bruynesteyn de bekende uitspraken van Johan Cruijff verbeeldt met kleurrijke sportkarikaturen vol beweging en voetbalhumor. De vier handgemaakte MatchBoox-miniatuurboeken tellen samen 80 pagina’s. Elk boekje zit in een eigen karakteristiek luciferdoosje en samen worden ze geleverd in één luxe geschenkdoos.
Vier miniatuurboeken waarin sportkarikaturist Dik Bruynesteyn de bekende uitspraken en voetbalgedachten van Johan Cruijff verbeeldt met beweeglijke lijnen, kleurrijke kaders en herkenbare humor.
Johan Cruijff getekend door Dik Bruynesteyn
Dik Bruynesteyn bracht Johan Cruijff gedurende zijn loopbaan vele malen in beeld. Hij tekende hem als speler, trainer, commentator en voetbaldenker, steeds herkenbaar aan zijn houding, gebaren en karakteristieke uitstraling.
De tekeningen in deze serie zijn onder meer ontleend aan de albums Nummer 14 wordt vijftig, Ajax lacht en Dik tevreden. In de miniatuurboeken worden de karikaturen gecombineerd met een ruime selectie uitspraken van Cruijff.
Bruynesteyn illustreert de woorden niet altijd letterlijk. Zijn figuren reageren, kijken, sprinten, twijfelen en wijzen, waardoor naast de taal van Cruijff een zelfstandig visueel verhaal ontstaat.
Kenmerken van de illustraties
- Sportkarikaturen van Dik Bruynesteyn
- Johan Cruijff als voetballer, trainer en voetbaldenker
- Beweeglijke lijnen en sterk aangezette gebaren
- Expressieve en direct herkenbare gezichten
- Wedstrijd-, trainings- en gesprekssituaties
- Kleurrijke kaders in rood, blauw, geel, oranje en paars
- Illustraties bij bekende uitspraken van Johan Cruijff
De vier geïllustreerde miniatuurboeken
Elk nadeel heb z’n voordeel
Bruynesteyn verbeeldt Cruijffs uitspraken over kijken, begrijpen, winnen en verliezen. Cruijff verschijnt als speler, trainer en commentator in kleurrijke scènes vol gebaren en voetbalhumor.
Als wij de bal hebben, kunnen zij niet scoren
Spelers sprinten, schieten, verdedigen en zoeken naar ruimte. De tekeningen maken Cruijffs ideeën over balbezit, snelheid en eenvoudig voetbal direct zichtbaar.
Ik hou van werken, zolang het werken is waarvan ik hou
Trainer en spelers staan centraal in beelden over talent, coaching en initiatief. Bruynesteyn toont de spanning tussen uitleggen, begrijpen en zelfstandig handelen.
Voordat ik een fout maak, maak ik die fout niet
Expressieve figuren twijfelen, kiezen en komen in actie. Met grote gebaren en komische reacties verbeeldt Bruynesteyn Cruijffs uitspraken over fouten, intuïtie en visie.
Over Dik Bruynesteyn
Dik Bruynesteyn (1927-2012) was een Nederlandse striptekenaar en karikaturist die zich vooral toelegde op sport. Zijn tekeningen verschenen in verschillende kranten en waren jarenlang op televisie te zien.
Met snelle lijnen en humoristische overdrijving wist hij sporters onmiddellijk herkenbaar te maken. Naast uiterlijke kenmerken legde hij ook beweging, temperament en de spanning van een wedstrijd vast.
Johan Cruijff was een van de voetballers die Bruynesteyn herhaaldelijk tekende. Daardoor laten de illustraties niet slechts één moment zien, maar verschillende rollen en fases uit Cruijffs voetballeven.
Cruijff als voetballer
Als speler verschijnt Cruijff voortdurend in beweging. Hij sprint, draait, wijst, kijkt vooruit en houdt de bal dicht bij zich. Met enkele lijnen maakt Bruynesteyn zijn snelheid en lichtvoetige manier van spelen zichtbaar.
De karikaturen vergroten bepaalde houdingen en gezichtskenmerken, maar behouden het atletische karakter van de speler. Humor en bewondering blijven daarbij steeds met elkaar in evenwicht.
Cruijff als trainer en denker
In andere tekeningen staat Cruijff langs de lijn of tegenover zijn spelers. Een opgeheven vinger, een doordringende blik of een groot gebaar maakt duidelijk dat hij probeert zijn visie over te brengen.
De reacties van de omstanders voegen humor toe. Sommige spelers luisteren aandachtig, terwijl anderen verbaasd of onzeker lijken over de uitleg die zij ontvangen.
Beweging, karakter en overdrijving
Bruynesteyn gebruikt karikatuur niet uitsluitend om iemand herkenbaar of grappig af te beelden. De overdrijving helpt ook om karakter en handeling direct leesbaar te maken.
Een groot gebaar toont overtuiging, een uitgerekte pas suggereert snelheid en een verbaasde blik maakt duidelijk dat een uitspraak niet onmiddellijk wordt begrepen. Zo krijgen abstracte voetbalgedachten een concrete visuele vorm.
Een kleurrijk ritme
De zwart-witte lijntekeningen worden gecombineerd met heldere kleurvlakken en wisselende kaders. Rood, blauw, geel, oranje en paars geven iedere scène een eigen uitstraling.
Tekst en illustraties volgen elkaar over de volledige lengte van de leporello’s op. Volledig uitgevouwen vormen de vier boekjes lange voetbalpanorama’s waarin woorden, figuren en kleur met elkaar in beweging blijven.
De makers van deze serie
Illustrator
Dik Bruynesteyn
Dik Bruynesteyn maakte de sportkarikaturen waarin Cruijffs beweging, karakter en voetbalhumor samenkomen. Zijn tekeningen vormen de visuele hoofdlijn van alle vier de miniatuurboeken.
Uitspraken
Johan Cruijff
Johan Cruijff (1947-2016) was voetballer, trainer en vernieuwer. Zijn uitspraken over inzicht, balbezit, werk en keuzes vormen de tekstuele basis van de serie.
Vormgever
Huug Schipper
Huug Schipper (1953) is grafisch ontwerper bij Studio Tint in Den Haag en was docent typografische vormgeving aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten. Hij verbond tekst, tekeningen en kleur tot vier samenhangende leporello’s.
Samenstelling en productie
Bob Polak
Bob Polak (1947) is schrijver-publicist en bedenker van MatchBoox. Hij verzorgde de samenstelling en productie van de serie, met medewerking van Ruud Gosse.
Vier beeldverhalen in één luxe geschenkdoos
Ieder miniatuurboek bevat een eigen selectie tekeningen en uitspraken, maar de stijl van Bruynesteyn verbindt de vier delen. Samen vormen ze een veelzijdig getekend portret van Johan Cruijff.
Daarmee vormt de serie een bijzonder verzamelobject voor liefhebbers van illustratie, sportkarikatuur en voetbalgeschiedenis.
Noot
Voor deze publicatie heeft MatchBoox de portret- en auteursrechten van Johan Cruijff afgestemd met Cruyff Management, de vertegenwoordiger van deze rechten.
