Vier tekenreeksen · Duinen en vergezichten
Dirck Nab verbeeldt Nescio in Bergen
Dirck Nab verbeeldt Nescio’s geliefde Noord-Hollandse duinlandschap met vier langgerekte reeksen tekeningen. Bergen, Groet, Camperduin en de kust verschijnen in gelaagde lijnen, donkere duinmassa’s en verstilde vergezichten. De vier handgemaakte MatchBoox-miniatuurboeken tellen samen 80 pagina’s. Elk boekje zit in een eigen karakteristiek luciferdoosje en samen worden ze geleverd in één luxe geschenkdoos.
Dirck Nab geeft het Noord-Hollandse duinlandschap vorm met gelaagde lijnen, donkere begroeiing en open vergezichten. Vier uitvouwbare tekenreeksen volgen Nescio’s reizen van Bergen naar Groet, Camperduin en de zee.
Het duinlandschap als hoofdpersoon
In de tekeningen verschijnen nauwelijks mensen, gebouwen of herkenbare dorpsgezichten. De aandacht ligt op duinhellingen, boomgroepen, struiken, zandvlakten en verre horizonten.
Daarmee sluiten de beelden aan bij Nescio’s eigen belangstelling. Ook hij trok telkens voorbij de bebouwing en zocht de ruimte van de duinen en de zee op.
De tekeningen zijn geen letterlijke routekaarten. Zij verbeelden de ervaring van een landschap dat voortdurend verandert door afstand, licht, begroeiing en standpunt.
Kenmerken van de tekeningen
- Vier samenhangende reeksen duintekeningen van Dirck Nab
- Duinhellingen, boomgroepen, struiken en zandvlakten
- Gelaagde lijnen en donkere, beweeglijke structuren
- Open vergezichten en lage horizonten
- Koele blauwgrijze en paarsblauwe reproductietinten
- Afwisseling tussen brede panorama’s en dichterbij bekeken duinvormen
- Vier horizontale composities in leporellovorm
- Complete serie met vier handgemaakte miniatuurboeken
De vier beeldreeksen
Bergen en de Ruïnekerk
De eerste reeks introduceert de duinen rondom Bergen. Donkere boomgroepen, zandige openingen en golvende hellingen begeleiden de plaatsen die Nescio tijdens zijn dagtochten bezocht.
Van het duin naar zee
De tweede reeks is uitgevoerd in zachtere paars- en roodachtige tinten. Brede zandvlakten, lage begroeiing en verre horizonten ondersteunen de reizen richting strand en zee.
Groet en Camperduin
In de derde reeks keren koelere blauwgrijze tonen terug. De tekeningen tonen kale duinen, donkere begroeiing en open gebieden die aansluiten bij Nescio’s vergelijkingen met verre woestijnlandschappen.
De verre duinen
De vierde reeks krijgt een donkerder blauwviolette kleur. De lijnen worden plaatselijk dichter en onrustiger, terwijl andere tekeningen juist ruimte laten voor een laatste uitzicht op de duinen.
Tekenen buiten het atelier
Dirck Nab werkt anders dan kunstenaars die voornamelijk in hun atelier blijven. Hij trekt er meestal op uit en tekent het landschap ter plaatse of vanuit zijn directe ervaring ervan.
Nadat hij een atelier aan huis in Bakkum betrok, richtte hij zich steeds vaker op het nabijgelegen duingebied. Het Noord-Hollandse landschap bleef sindsdien een belangrijk onderwerp.
Lijn en beweging
De duinen worden opgebouwd uit vele korte, elkaar kruisende en over elkaar geplaatste lijnen. Deze lijnvoering geeft vorm aan zand, struiken, gras en boomgroepen.
De lijnen volgen niet alleen de omtrek van het landschap. Zij maken ook wind, groei, richting en de onregelmatige structuur van het terrein zichtbaar.
Donkere massa en open ruimte
Sommige delen van de tekeningen zijn dicht en donker opgebouwd. Daar verschijnen bomen, struiken en steile duinhellingen als compacte massa’s.
Andere gedeelten blijven licht en open. Deze afwisseling suggereert zandvlakten, paden, lucht en verre uitzichten en geeft de panorama’s diepte.
Een landschap zonder vaste grens
Duinen veranderen voortdurend onder invloed van wind, begroeiing en menselijke ingrepen. Nabs tekeningen leggen geen strakke, onveranderlijke omtrekken vast.
De rafelige lijnen en verschuivende toonwaarden laten het landschap juist open en beweeglijk. Daardoor blijft er ruimte voor dezelfde verwondering die uit Nescio’s notities spreekt.
De makers van deze beeldserie
Dirck Nab
Dirck Nab (1940) volgde zijn schilderopleiding aan de Vrije Academie in Den Haag onder leiding van George Lampe. Zijn werk is opgenomen in collecties, publicaties en musea, waaronder het Rijksmuseum in Amsterdam.
Bob Polak
Bob Polak (1947) is schrijver-publicist en bedenker van MatchBoox. Hij schreef en verzamelde de tekst die Nescio’s reizen verbindt met de verschillende duinlandschappen.
Eveline den Heijer
Eveline den Heijer (1957) is grafisch ontwerper en mede-eigenaar van Studio Tint in Den Haag. Zij bracht de teksten en tekeningen samen in vier uitvouwbare leporello’s.
Nescio
Nescio’s aandacht voor duinen, zandplekken, boomgroepen en verre uitzichten vormt het inhoudelijke uitgangspunt. Zijn observaties geven richting aan de opeenvolging van de tekeningen.
Tekst en landschap
De tekstvlakken en tekeningen wisselen elkaar regelmatig af. Een plaats, route of herinnering wordt gevolgd door een nieuwe blik op het duingebied.
De beelden illustreren niet ieder genoemd café, huis of vervoermiddel. Zij keren steeds terug naar het landschap dat al deze reizen met elkaar verbindt.
Vier uitvouwbare duinpanorama’s
De leporellovorm past bij een landschap waarin de blik horizontaal over duinen en vergezichten beweegt. Tijdens het uitvouwen verschijnt telkens een volgende helling, boomgroep of zandvlakte.
Volledig geopend vormen de vier boekjes lange panorama’s. Samen worden zij een getekende tocht door het landschap dat Nescio telkens opnieuw naar Bergen en de duinen trok.
