Vier schilderreeksen · Kwetsbaarheid en verstilling
Maartje Blans verbeeldt vier gedichten van M. Vasalis
Maartje Blans verbeeldt vier gedichten van M. Vasalis in schilderijen over kwetsbaarheid, verstilling en vergankelijkheid. Vier handgemaakte beeldverhalen, samengebracht. De vier handgemaakte MatchBoox-miniatuurboeken tellen samen 80 pagina’s. Elk boekje zit in een eigen karakteristiek luciferdoosje en samen worden ze geleverd in één luxe geschenkdoos.
Maartje Blans vertaalt vier gedichten van M. Vasalis naar langgerekte beeldverhalen waarin schaduw, licht, lijn, kleur en open ruimte steeds een andere samenhang krijgen.
Vier afzonderlijke beeldwerelden
De schilderijen bij Aan een boom in het Vondelpark, Sotto voce, Het ezeltje en Tijd hebben ieder een herkenbare sfeer. Donkere boomtakken, blauwgrijze landschappen, lichte dierfiguren en onrustige zwart-witbeelden sluiten aan bij de verschillende gedichten.
Blans illustreert de woorden niet letterlijk. Zij gebruikt materiaal, kleur, lijn en ruimte om de emotionele beweging en beschouwende toon van de poëzie zichtbaar te maken.
Kenmerken van de beeldserie
- Vier verschillende reeksen schilderijen van Maartje Blans
- Beeld bij vier gedichten van M. Vasalis
- Gelaagde oppervlakken, schaduw, licht, lijn en kleur
- Afwisseling tussen figuratieve en bijna abstracte beelden
- Een beeldtaal rond kwetsbaarheid, verstilling en vergankelijkheid
- Vier horizontale composities in leporellovorm
- Vormgeving door Eveline den Heijer
- Complete serie met vier handgemaakte miniatuurboeken
De vier beeldverhalen
Aan een boom in het Vondelpark
Donkere vertakkingen tekenen zich af tegen lichte achtergronden. De boom verschijnt niet als volledig landschap, maar in afgesneden vormen die zijn val en vroegere kracht voelbaar maken.
Sotto voce
Blauwgrijze landschappen, vage horizonten en ijle lijnen geven vorm aan afstand en gemis. De open ruimte in de schilderijen sluit aan bij de afwezigheid waarover Vasalis schrijft.
Het ezeltje
Lichte aardetinten, fijne lijnen en transparante vlakken roepen een droog landschap op. De lange benen en oren van het dier worden met minimale middelen herkenbaar gemaakt.
Tijd
Zwart, wit, grijs en kleine kleuraccenten vormen een beweeglijke reeks. Bomen, water, donkere structuren en gebaren lijken te versnellen en ondersteunen de droomervaring uit het gedicht.
Over Maartje Blans
Maartje Blans (1975) maakt schilderijen op doek, houten paneel, papier en glas. Haar werk richt zich op kwetsbaarheid, verstilling en de schoonheid van vergankelijkheid.
Zij gebruikt verschillende materialen en werkt met gelaagdheid, schaduw, licht, lijn, kleur en ruimte. Haar beeldtaal brengt de beschouwer veelal tot verstilling en contemplatie.
Lijn en open ruimte
In alle vier de reeksen speelt lijn een belangrijke rol. Soms vormt een donkere lijn een boomtak of dierfiguur; op andere plaatsen blijft zij een los teken in een leeg landschap.
De ruimte rond de lijnen is minstens zo belangrijk als de vormen zelf. Zij geeft de beelden rust en laat plaats voor wat in de gedichten niet volledig wordt uitgesproken.
Materiaal en gelaagdheid
De schilderijen bestaan uit oppervlakken die over elkaar heen lijken te liggen. Transparante partijen, donkere structuren en zichtbare sporen zorgen ervoor dat de beelden niet vlak of gesloten worden.
Die gelaagdheid sluit aan bij de poëzie van Vasalis, waarin een concrete waarneming vaak een herinnering, emotie of filosofische gedachte opent.
De makers van deze beeldserie
Maartje Blans
Maartje Blans maakte alle schilderijen voor de vier miniatuurboeken. Met verschillende kleuren, materialen en composities gaf zij ieder gedicht een zelfstandige visuele wereld.
M. Vasalis
M. Vasalis (1909–1998) schreef de vier gedichten waarop de beeldreeksen zijn gebaseerd. Haar poëzie beweegt tussen nauwkeurige waarneming, herinnering en emotionele verdieping.
Eveline den Heijer
Eveline den Heijer (1957) is grafisch ontwerper en mede-eigenaar van Studio Tint in Den Haag. Zij bracht de gedichten en schilderijen samen in vier uitvouwbare leporello’s.
Bob Polak
Bob Polak (1947) is schrijver-publicist. Hij bedenkt MatchBoox en verzorgde het concept en de samenstelling van deze complete serie.
Verstilling en contemplatie
De vier reeksen vragen niet om vluchtig kijken. De beperkte vormen, beheerste kleuren en open composities vertragen de aandacht en laten ruimte voor eigen associaties.
Daarmee sluiten de schilderijen aan bij de geconcentreerde gedichten van Vasalis. Beeld en tekst bieden geen vaststaande verklaring, maar nodigen uit tot waarnemen en overdenken.
Vier schilderreeksen in leporellovorm
De uitvouwbare vorm laat de schilderijen één voor één verschijnen. Ieder gedicht krijgt een eigen beeldritme, bepaald door de afwisseling tussen tekst, kleur, lijn en open ruimte.
Volledig uitgevouwen vormen de vier boekjes lange composities. Samen laten zij de breedte van de beeldtaal van Maartje Blans zien: van donker en monumentaal tot licht, kwetsbaar en bijna gewichtloos.
