Vier oorlogsteksten · Historisch beeldmateriaal
Willem Wilmink Serie
Vier oorlogsteksten van Willem Wilmink over vervolging, angst, herinnering en de gevolgen van oorlog. Ben Ali Libi, Een foto, Oorlog en “en enige gedichten” zijn samengebracht in vier handgemaakte miniatuurboeken. De vier handgemaakte MatchBoox-miniatuurboeken tellen samen 80 pagina’s. Elk boekje zit in een eigen karakteristiek luciferdoosje en samen worden ze geleverd in één luxe geschenkdoos.
Vier teksten van Willem Wilmink laten zien hoe oorlog doorwerkt in namen, foto’s, jeugdherinneringen en plaatsen van herdenking.
Vier teksten over oorlog en herinnering
Willem Wilmink groeide op in Enschede en bracht daar als jongeling de Tweede Wereldoorlog door. In zijn werk keerde hij terug naar de angst van een kind, de vervolging van Joodse Nederlanders en de sporen die oorlog in mensen en landschappen achterlaat.
De serie brengt vier teksten samen: Ben Ali Libi, Een foto, Oorlog en “en enige gedichten”. Historische fotografie, afbeeldingen van beeldhouwwerken en een sobere vormgeving geven iedere tekst een eigen visuele context.
In deze serie
- Ben Ali Libi – over de Joodse goochelaar Michel Velleman
- Een foto – over een foto van de razzia op het Jonas Daniël Meijerplein
- Oorlog – over een kindertijd waarin het gewone leven en dreiging naast elkaar bestaan
- “en enige gedichten” – gedichten over oorlog, militairen, herdenken en de sporen van geweld
De vier miniatuurboeken
Los én in de serie verkrijgbaar
Ben Ali Libi
Wilmink geeft de vermoorde goochelaar Michel Velleman zijn naam en menselijke aanwezigheid terug.
Alleen in de serie
Een foto
Een historische foto van een razzia wordt bekeken vanuit het perspectief van slachtoffers, daders en hun mogelijke kinderen.
Alleen in de serie
Oorlog
Een kind herinnert zich school, soldaten, bombardementen en de momenten waarop het gewone leven plotseling gevaarlijk werd.
Alleen in de serie
“en enige gedichten”
Gedichten verbinden oorlogservaringen met monumenten, begraafplaatsen en blijvende herinnering.
Kenmerken
- Complete serie met vier teksten van Willem Wilmink
- Historische fotografie en afbeeldingen van beeldhouwwerken
- Vormgeving door Eveline den Heijer
- Concept en samenstelling door Bob Polak
- Alleen Ben Ali Libi is ook als los boekje verkrijgbaar
Ben Ali Libi
Het eerste deel begint bij een naam op een lijst van in de oorlog vermoorde artiesten. Achter die naam verschijnt Michel Velleman, een goochelaar die in 1943 in Sobibor werd vermoord.
De herhaling van zijn artiestennaam maakt het gedicht tot een vorm van herinnering en verzet tegen anonimiteit.
Een foto
Het tweede deel vertrekt vanuit een foto die in februari 1941 werd gemaakt tijdens de eerste razzia op Joodse Nederlanders op en rond het Jonas Daniël Meijerplein in Amsterdam.
Wilmink kijkt naar de bange man die wordt weggevoerd en naar de soldaten die erbij staan. Daarna vraagt hij wat het betekent wanneer iemand in een slachtoffer of dader plotseling zijn eigen vader zou herkennen.
Oorlog
In Oorlog staan schoolse zorgen, soldatenliederen en kinderspel naast bombardementen, angst en dood. Het gewone leven gaat meestal door, maar kan ieder moment worden onderbroken.
De tekst laat zien hoe oorlog in de herinnering van een kind aanwezig blijft, ook wanneer de directe dreiging voorbij is.
“en enige gedichten”
Het vierde boekje brengt teksten samen rond soldaten, de Grebbeberg, oorlogsslachtoffers en herinneringsplaatsen. In het boekje zijn afbeeldingen opgenomen van de beeldengroep van Mari Andriessen in het Volkspark in Enschede.
De gedichten verbinden persoonlijke herinneringen met monumenten en landschappen waarin het verleden zichtbaar blijft.
De makers van deze serie
Tekst
Willem Wilmink
Willem Wilmink schreef in heldere, toegankelijke taal over vervolging, oorlogservaringen en herinnering.
Vormgeving
Eveline den Heijer
Eveline den Heijer bracht de teksten en het beschikbare beeldmateriaal samen in vier samenhangende leporello’s.
Afgebeelde kunstwerken
Mari Andriessen
In de serie zijn afbeeldingen opgenomen van beeldhouwwerken van Mari Andriessen, waaronder de beeldengroep in het Volkspark in Enschede.
Concept en samenstelling
Bob Polak
Bob Polak selecteerde de vier oorlogsteksten en stelde de serie samen.
Vier vormen van herinnering
De serie beweegt van één naam naar een foto, van een jeugdherinnering naar monumenten en begraafplaatsen. Elk boekje kiest een ander beginpunt, maar alle vier vragen hoe oorlog wordt onthouden.
Het historische en beeldende materiaal plaatst de gedichten in hun context, terwijl Wilminks taal de gebeurtenissen terugbrengt tot individuele mensen en ervaringen.
Verkrijgbaarheid
De complete Willem Wilmink Serie bevat alle vier de miniatuurboeken in een luxe geschenkdoos. Van de vier delen wordt uitsluitend Ben Ali Libi daarnaast als zelfstandig boekje verkocht.
Een foto, Oorlog en “en enige gedichten” zijn alleen verkrijgbaar als onderdeel van deze complete serie.
© 2026 MatchBoox – Handgemaakte miniatuurboeken in een luciferdoosje. Alle rechten voorbehouden.
