Light verse · Drs. P Serie
Drs. P bezingt de eeuwige beweging van een veerpont tussen twee oevers. Een virtuoos lied over heen en weer, vertrekken en aankomen, met een ritmische waterwereld van Lies Kindt. Dit handgemaakte MatchBoox-miniatuurboek telt 20 uitvouwbare pagina’s, zit in een karakteristiek luciferdoosje en wordt geleverd in een luxe geschenkdoos.
In Veerpont maakt Drs. P van een eenvoudige overtocht een nauwkeurig taalspel over richting, bestemming en eindeloze herhaling. De veerman vaart van de ene oever naar de andere en onmiddellijk weer terug. Aankomen betekent opnieuw vertrekken en iedere bestemming verandert vanzelf in een nieuw beginpunt.
De tekst wordt gedragen door de woorden heen en weer. Ze keren terug als een refrein, wisselen van positie en lijken soms hetzelfde te betekenen, terwijl het perspectief voortdurend verschuift. Wie vanaf de ene kant kijkt, noemt de beweging anders dan degene die op de tegenoverliggende oever staat.
Drs. P gebruikt deze eenvoudige situatie om taal, arbeid en bestaan met elkaar te verbinden. De veerman verricht steeds dezelfde handeling, maar geen enkele overtocht is volledig identiek aan de vorige.
Kenmerken van dit miniatuurboek
- Een klassiek lied van Drs. P
- Over een veerman en zijn voortdurende overtochten
- Een virtuoos spel met heen, weer, hier en daar
- Light verse met herhaling, ritme en filosofische humor
- Grafische illustraties van Lies Kindt
- Uitgevoerd als een doorlopende uitvouwbare leporello
Over Drs. P
Drs. P was het pseudoniem van Heinz Hermann Polzer. Hij was dichter, schrijver, zanger, pianist en componist en geldt als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van het Nederlandse light verse.
Zijn werk wordt gekenmerkt door een uitzonderlijke beheersing van versvorm, ritme en rijm. Hij kon een alledaagse handeling zo precies formuleren dat zij langzaam veranderde in een absurd verhaal, een taalkundig raadsel of een onverwachte filosofische beschouwing.
In Veerpont is nauwelijks een traditionele handeling nodig. De beweging van het vaartuig en de verschuivende betekenis van enkele eenvoudige woorden zijn voldoende om een compleet lied te dragen.
De makers van dit miniatuurboek
Auteur
Drs. P
Drs. P bouwt het lied op uit herhaling en kleine verschuivingen. Dezelfde overtocht krijgt telkens een andere betekenis, afhankelijk van de oever, de richting en het standpunt van de spreker.
Illustrator
Lies Kindt
Lies Kindt vertaalt het refrein naar een golvende beeldstrook van lichtblauwe vlakken, waterlijnen en steeds terugkerende veerboten.
Tussen twee oevers
Een veerpont bestaat bij de gratie van twee kanten. Zonder tegenoverliggende oever is er geen overtocht, maar alleen water. De veerman beweegt daarom voortdurend tussen twee vaste punten.
Drs. P gebruikt die eenvoudige geografische situatie als een taalkundig probleem. Wat voor de ene reiziger heen is, kan voor iemand aan de andere kant juist terug zijn.
De betekenis van de richting hangt niet af van de boot zelf, maar van degene die kijkt en benoemt.
Heen en weer als refrein
De woorden heen en weer vormen het muzikale fundament van het lied. Ze keren terug in verschillende combinaties en worden door hun herhaling bijna losgemaakt van hun gewone betekenis.
Het refrein bootst de beweging van de pont na. De taal vaart als het ware mee: naar de overkant, terug naar het vertrekpunt en daarna opnieuw dezelfde route.
Door minimale veranderingen blijft de herhaling levendig. Iedere terugkeer bevestigt het patroon en maakt het tegelijkertijd iets vreemder.
Aankomen is opnieuw vertrekken
Voor een gewone reiziger heeft een overtocht een duidelijk doel. Men vertrekt aan de ene kant en komt aan de andere kant aan. Voor de veerman is die aankomst slechts tijdelijk.
Zodra de passagiers zijn uitgestapt en nieuwe reizigers zijn ingestapt, verandert de bestemming opnieuw in vertrekpunt. Zijn arbeid kent daardoor geen werkelijk eindstation.
Drs. P maakt van deze praktische werkelijkheid een speelse beschouwing over werk, tijd en menselijke routine.
De veerman als vaste figuur
De reizigers veranderen, maar de veerman blijft. Hij kent beide oevers en behoort toch niet volledig tot een van beide kanten.
Zijn plaats is op het water, in de overgang tussen hier en daar. Hij is degene die anderen naar hun bestemming brengt, terwijl hij zelf voortdurend onderweg blijft.
Die positie geeft het lied onder de humor een licht melancholische ondertoon. De veerman maakt beweging mogelijk, maar ontsnapt zelf niet aan het vaste patroon.
Een alledaagse handeling als filosofisch spel
De kracht van het lied ligt in de eenvoud van het onderwerp. Drs. P heeft geen uitzonderlijke gebeurtenis nodig om vragen over richting en bestemming op te roepen.
Een gewone veerdienst laat al zien dat woorden als hier, daar, heen en terug nooit volledig vaststaan. Zij veranderen mee met de positie van degene die spreekt.
Zo wordt de veerpont een klein model van een wereld waarin iedereen zijn eigen vertrekpunt als vanzelfsprekend beschouwt.
Ritme van arbeid en water
De herhaling in het lied is niet alleen taalkundig, maar ook lichamelijk. De boot vertrekt, beweegt, vertraagt, legt aan en begint opnieuw.
Deze vaste reeks handelingen bepaalt het werk van de veerman. Zijn ritme wordt gestuurd door water, reizigers en de afstand tussen beide oevers.
De cadans van de tekst volgt dit werkritme en maakt de overtocht hoorbaar, ook wanneer het lied alleen wordt gelezen.
Onderdeel van de Drs. P Serie
Veerpont maakt deel uit van de Drs. P Serie, samen met Dodenrit, Het trapportaal en Oost-Groningen. De vier liederen tonen hoe Drs. P reizen, rituelen en alledaagse situaties omvormde tot strak geconstrueerde taalwerelden.
Lies Kindt ontwikkelde voor ieder boekje een eigen visuele structuur. In Veerpont worden de herhalende beweging van het water en de wisselende positie van de boot het grafische refrein.
