Beeld · Elisa Pesapane Serie 2
Elisa Pesapane verbeeldt Hafid Bouazza’s Maqame XLI met indringende portretten, dieren, landschappen en mythische figuren. Haar donkere lijnen volgen een vaderlijke rede over sterfelijkheid, verlangen en gulheid. Dit handgemaakte MatchBoox-miniatuurboek telt 20 uitvouwbare pagina’s, zit in een karakteristiek luciferdoosje en wordt geleverd in een luxe geschenkdoos.
Elisa Pesapane geeft Maqame XLI een beeldwereld waarin menselijke gezichten, dieren, bomen en fantastische gestalten uit dezelfde donkere lijn lijken voort te komen. Haar tekeningen volgen de vaderlijke rede van Hafid Bouazza langs sterfelijkheid, begeerte, angst en uitbundige levenslust.
Op de omslag verschijnt Bouazza in een groot, geconcentreerd portret. Zijn hand rust bij zijn gezicht en zijn blik is naar buiten gericht, alsof hij tegelijk luistert, denkt en de kijker beoordeelt. De zware lijnvoering geeft het beeld een lichamelijke aanwezigheid die past bij de zinnelijke taal van de tekst.
In het binnenwerk worden portretten afgewisseld met landschappen, dierlijke figuren en bijna mythische verschijningen. De illustraties staan niet los naast de tekst, maar bewegen over de vouwen en tussen de kolommen door.
Kenmerken van dit miniatuurboek
- Expressieve tekeningen van Elisa Pesapane
- Een indringend portret van Hafid Bouazza
- Menselijke figuren, dieren, bomen en mythische gestalten
- Tekst van Hafid Bouazza, vrij naar al-Hamadhani
- Vormgeving van Yolanda Huntelaar
- Beeld en tekst samengebracht in een uitvouwbare leporello
Over Elisa Pesapane
Elisa Pesapane is beeldend kunstenaar, portrettist en literair tekenaar. Zij werkt met een beweeglijke lijn waarin observatie en verbeelding in elkaar overlopen. Een gezicht kan nauwkeurig herkenbaar zijn en tegelijk door donkere arceringen bijna oplossen in zijn omgeving.
Voor Maqame XLI combineert zij portretkunst met figuren die uit een fabel, droom of oude vertelling afkomstig lijken. De tekeningen sluiten daarmee aan bij de klassieke oorsprong van de tekst zonder een historische wereld letterlijk te reconstrueren.
Haar beelden vormen een zelfstandige reactie op Bouazza’s taal. Waar de tekst voortdurend nieuwe metaforen oproept, laat Pesapane vormen veranderen en motieven in elkaar overlopen.
De makers van dit miniatuurboek
Illustrator
Elisa Pesapane
Elisa Pesapane maakte het portret van Hafid Bouazza en de doorlopende reeks tekeningen. Haar donkere lijnen geven de sterfbedrede een sfeer die tegelijk intiem, dreigend en fantastisch is.
Auteur
Hafid Bouazza
Hafid Bouazza schreef vrij naar al-Hamadhani een uitbundige vaderlijke rede over de gevaren van gierigheid en onthouding en de bevrijdende kracht van verlangen en gulheid.
Het portret op de omslag
Het omslagportret toont Bouazza van dichtbij. Zijn gezicht wordt opgebouwd uit vele korte, donkere lijnen die de huid, ogen en hand tastbaar maken. De tekening is herkenbaar, maar niet glad of fotografisch.
De blik is niet rechtstreeks op de kijker gericht. Daardoor ontstaat een moment van innerlijke concentratie. Bouazza lijkt tegelijk aanwezig en afwezig, alsof hij zich midden in een gedachte of herinnering bevindt.
De achtergrond verloopt van geel naar groen en roze. Tegen deze lichte kleurstrook krijgt het donkere portret extra gewicht en wordt de spanning tussen lichamelijkheid en vergankelijkheid direct zichtbaar.
Gezichten tussen leven en dood
In de leporello keren verschillende menselijke gezichten terug. Sommige vullen een groot deel van een vouw, andere zijn slechts gedeeltelijk zichtbaar tussen tekstkolommen, bomen of donkere arceringen.
De portretten lijken niet allemaal concrete personages te benoemen. Ze kunnen worden gelezen als vader, zoon, verteller, toehoorder of als verschillende gedaanten van dezelfde menselijke angst en begeerte.
Door de herhaling ontstaat een dialoog van blikken. De tekst bestaat uit één lange toespraak, maar de illustraties suggereren een veel groter publiek van zwijgende getuigen.
Dieren en fabelachtige gestalten
Bouazza’s tekst noemt leeuwen, slangen en draken als beelden voor kracht, begeerte en het nutteloze bewaken van rijkdom. Pesapane neemt die dierlijke aanwezigheid op in haar eigen beeldtaal.
De dieren verschijnen niet als natuurgetrouwe illustraties bij één zin. Hun lichamen en gezichten worden verweven met menselijke trekken, boomstammen en abstracte donkere vormen.
Daardoor krijgen zij iets mythisch. Ze lijken afkomstig uit een oude vertelling, maar blijven tegelijkertijd onderdeel van een hedendaagse psychologische wereld.
Een landschap van verlangen
De tekst roept havens, zeeën, verre landen en onverkende zijwegen op. In de illustraties verschijnen landschappen en begroeiing als ruimtes waarin de blik kan verdwijnen.
Bomen en verticale lijnen vormen doorgangen tussen de tekstblokken. Ze geven het gevoel dat achter iedere vouw een nieuw pad of een nieuwe wereld begint.
Het landschap is daardoor geen decor, maar een beeld van mogelijkheid. Het staat tegenover het schaakbordachtige leven van strategie en bezit waarvoor de vader zijn zoon waarschuwt.
Donkere lijnen tegen een lichte strook
De zwarte en grijze tekeningen staan tegen een horizontaal kleurverloop van geel naar groen en zacht roze. De achtergrond houdt de compositie open, terwijl de illustraties op sommige plaatsen bijna volledig dichtgroeien.
Dat ritme van openheid en verdichting volgt de beweging van de tekst. Uitbundige passages over reizen, eten en verlangen worden afgewisseld met donkere waarschuwingen over sterfelijkheid, angst en opgehoopte rijkdom.
De rustige kleurstrook verbindt alle vouwen, maar de tekeningen voorkomen dat het geheel harmonieus of voorspelbaar wordt.
Beeldspraak zonder letterlijke uitleg
Bouazza’s tekst is zo rijk aan metaforen dat een letterlijke illustratie al snel een opsomming zou worden. Pesapane kiest daarom voor een associatieve aanpak.
Een figuur kan naar meerdere passages tegelijk verwijzen. Een donkere boom kan zowel een landschap openen als de naderende dood verbeelden; een dier kan kracht, hebzucht of verlangen vertegenwoordigen.
De beelden verklaren de tekst niet, maar behouden haar beweeglijkheid. Ze laten de kijker eigen verbanden leggen en geven iedere nieuwe lezing ruimte voor andere associaties.
De vouw als onderbreking en verbinding
De leporello verdeelt de compositie in smalle segmenten. Pesapane gebruikt die grenzen om gezichten en lichamen gedeeltelijk te tonen, maar laat lijnen ook over de vouwen heen doorlopen.
Daardoor ontstaat een visueel ritme van verschijnen en verdwijnen. Een figuur wordt afgesneden, een volgende vouw voegt een nieuwe vorm toe en een landschap verandert plotseling in een portret.
Die manier van kijken past bij het onderwerp. Het leven dat de vader probeert te verklaren, blijft een fantoom dat telkens een andere vorm aanneemt.
Onderdeel van Elisa Pesapane Serie 2
Maqame XLI maakt deel uit van Elisa Pesapane Serie 2. Pesapane illustreerde ook de teksten van Pieter Steinz, Vic van de Reijt en Hans Dorrestijn.
Ieder boekje heeft een eigen onderwerp en kleurwereld. De expressieve portretten, donkere arceringen en associatieve figuren zorgen tegelijk voor een herkenbare samenhang tussen de vier uitgaven.
