Vier literaire miniaturen · De Toekomst
Elisa Pesapane Serie 2
Vier literaire miniaturen rond het thema De Toekomst, geschreven door Pieter Steinz, Hafid Bouazza, Vic van de Reijt en Hans Dorrestijn. Met expressieve portretten en tekeningen van Elisa Pesapane, samengebracht. De vier handgemaakte MatchBoox-miniatuurboeken tellen samen 80 pagina’s. Elk boekje zit in een eigen karakteristiek luciferdoosje en samen worden ze geleverd in één luxe geschenkdoos.
Vier schrijvers kijken vooruit, terug en naar binnen in een verzameling korte verhalen en essays rond het thema De Toekomst. Pieter Steinz, Hafid Bouazza, Vic van de Reijt en Hans Dorrestijn schrijven over literatuur, levenswijsheid, nalatenschap en menselijke vooruitgang. Elisa Pesapane verbindt de uiteenlopende teksten met expressieve portretten en doorlopende beeldcomposities.
Vier perspectieven op de toekomst
De toekomst verschijnt in deze serie niet als één vastomlijnd vooruitzicht. Zij kan een literair ideaal zijn, een levensles aan een volgende generatie, de blijvende betekenis van een schrijver of een satirische waarschuwing voor een wereld die steeds verder wordt gereguleerd.
De vier bijdragen bestaan uit twee korte verhalen en twee essays. Ze bevatten een advies, een toekomstvisie, soms een wens, of een bespiegeling over een auteur van wie iets waardevols kan worden meegenomen naar wat nog komt.
Elisa Pesapane tekende niet alleen illustraties bij de teksten, maar ook portretten van de vier auteurs. Zij verschijnen in hun eigen boekjes als verteller, toeschouwer en figurant en worden zo onderdeel van de wereld die zij zelf oproepen.
In deze serie
- Van muggen en mammoeten van Pieter Steinz — over Italo Calvino, literaire lichtheid en de kracht van verbeelding
- Maqame XLI van Hafid Bouazza — een vrije bewerking naar al-Hamadhani over gulheid, verlangen en levenslust
- De toekomst van Elsschot van Vic van de Reijt — over Willem Elsschot, zijn literaire credo en de blijvende waarde van zijn proza
- De toekomst van Hans Dorrestijn — een satirische beschouwing over beschaving, regelgeving en menselijke vooruitgang
De vier miniatuurboeken
Van muggen en mammoeten
Pieter Steinz verkent het veelzijdige oeuvre van Italo Calvino. Van Marcovaldo en Onze voorouders tot De onzichtbare steden en Palomar: steeds opnieuw blijkt hoe Calvino zware filosofische vragen met lichtheid, helderheid en speelse verbeelding benadert.
Maqame XLI
Een stervende vader probeert zijn volwassen zoon voor te bereiden op het onvoorspelbare leven. Hafid Bouazza schrijft vrij naar Badi’ az-Zaman al-Hamadhani een zinnelijke en tegendraadse rede over gulheid, begeerte, onthouding en het gevaar van een bestaan dat volledig door voorzichtigheid wordt beheerst.
De toekomst van Elsschot
Vic van de Reijt portretteert Alfons De Ridder, die als Willem Elsschot een compact maar invloedrijk oeuvre schreef. Jeugd, verantwoordelijkheid, zakenleven en literair credo komen samen in de vraag waarom zijn heldere proza ook voor toekomstige generaties betekenis houdt.
De toekomst
Hans Dorrestijn trekt de ontwikkeling van de menselijke beschaving consequent door. Dierenrechten, plantenbescherming, kennisinjecties en steeds verfijndere regels leiden naar een toekomst die efficiënter en beschaafder lijkt, maar bepaald niet aangenamer wordt.
Van literaire nalatenschap tot kennisprik
In Van muggen en mammoeten ligt de toekomst in de blijvende invloed van literatuur. Pieter Steinz laat zien hoe Italo Calvino schrijvers over de hele wereld inspireerde en hoe zijn werk nieuwe vertelvormen mogelijk maakte. De toekomst ontstaat hier uit boeken die door volgende generaties opnieuw worden gelezen en gebruikt.
Vic van de Reijt stelt een verwante vraag over Willem Elsschot. Elsschot wilde klassiek proza schrijven dat mooi was en mooi zou blijven. Zijn toekomst ligt niet in voorspellingen, maar in de duurzaamheid van zijn stijl en in lezers die zijn personages en morele spanningen blijven herkennen.
Hans Dorrestijn kijkt juist letterlijk vooruit. Zijn toekomstbeeld wordt steeds absurder naarmate menselijke vooruitgang consequenter wordt doorgevoerd. Zelfs kennis kan rechtstreeks worden ingespoten, al worden de injectienaalden bij iedere volgende opleiding groter.
Advies voor wat nog moet komen
Hafid Bouazza’s Maqame XLI is opgebouwd als een levensles. Een vader die op het punt staat te sterven, geeft zijn zoon geen veilige gebruiksaanwijzing voor de toekomst. Hij waarschuwt hem juist voor gierigheid, onthouding en een leven dat volledig uit berekening bestaat.
Zijn raad is uitbundig en tegendraads: geef, proef, reis, verlang en laat ruimte voor onverwachte zijwegen. De toekomst is een fantoom dat telkens een andere vorm kan aannemen en laat zich daarom niet beheersen door voorzichtigheid alleen.
Ook de andere drie uitgaven bevatten op hun eigen manier een advies. Lees met aandacht, schrijf alleen wanneer de innerlijke noodzaak aanwezig is en vertrouw niet blind op iedere vorm van vooruitgang.
De schrijvers
Pieter Steinz
Pieter Steinz was schrijver, literatuurcriticus en literair journalist. Hij stond bekend om zijn vermogen om wereldliteratuur toegankelijk te maken zonder de complexiteit ervan te verliezen. In deze serie richt hij zich op Italo Calvino en diens combinatie van lichtheid, filosofie en literaire vernieuwing.
Hafid Bouazza
Hafid Bouazza was schrijver, essayist en vertaler. Hij verbond klassieke Arabische literatuur met een eigenzinnige, muzikale en zinnelijke Nederlandse stijl. Voor deze serie schreef hij een vrije bewerking naar de middeleeuwse auteur al-Hamadhani.
Vic van de Reijt
Vic van de Reijt is uitgever, publicist en biograaf. Als kenner van het leven en werk van Willem Elsschot brengt hij diens persoonlijke geschiedenis, zakelijke bestaan en literaire opvattingen samen in een compact portret.
Hans Dorrestijn
Hans Dorrestijn is cabaretier, schrijver, dichter en vogelaar. Zijn werk combineert pessimisme, melancholie en sarcasme. In zijn bijdrage verandert een ogenschijnlijk redelijke ontwikkeling van de beschaving stap voor stap in een absurde toekomstvisie.
Beeld en vormgeving
Elisa Pesapane
Elisa Pesapane studeerde aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag en Italiaanse Letterkunde in Leiden. Zij werkt als beeldend kunstenaar, portrettist en literair tekenaar. Haar vrije werk bestaat grotendeels uit monumentale tekeningen en olieverfschilderijen op paneel.
Voor deze serie kreeg zij carte blanche om vier schrijvers uit te nodigen en het tekenwerk te verzorgen. Het portret vormt de rode draad. De auteurs lopen als verteller, toeschouwer en figurant mee in hun eigen verhaal.
Yolanda Huntelaar
Yolanda Huntelaar is grafisch ontwerper. Na haar opleiding aan de Rietveld Academie werkte zij aan websites, brochures en omvangrijke boekproducties. Voor Elisa Pesapane Serie 2 verzorgde zij de grafische vormgeving en de compositie waarin tekst, portret en doorlopende beeldstrook samenkomen.
Het portret als rode draad
De vier auteurs zijn op de omslagen en in de binnenwerken nadrukkelijk aanwezig. Pesapane portretteert hen niet als afstandelijke namen boven een tekst, maar als deelnemers aan de wereld van hun eigen bijdrage.
Pieter Steinz verschijnt als lezer en beschouwer tussen de fantastische figuren van Calvino. Vic van de Reijt staat visueel tegenover Willem Elsschot. Hans Dorrestijn krijgt een vermoeid en sceptisch gezicht binnen zijn eigen sombere toekomst. Hafid Bouazza verschijnt als geconcentreerde verteller tussen dieren, bomen en mythische gestalten.
Daardoor ontstaat een serie waarin auteurschap zelf zichtbaar wordt. De schrijver kijkt naar zijn onderwerp, maar wordt tegelijkertijd door de tekenaar bekeken en in beeld vastgelegd.
Vier doorlopende beeldwerelden
Ieder boekje heeft een eigen achtergrondkleur en visueel ritme. Gele, blauwe, groene en roze verlopen vormen een lichte basis voor Pesapanes donkere lijnen. Portretten worden afgewisseld met volledige figuren, landschappen, dieren, gebouwen en fantastische verschijningen.
De illustraties blijven niet netjes binnen afzonderlijke kaders. Ze bewegen tussen de tekstkolommen, verdwijnen achter een vouw en keren verderop in een andere gedaante terug. Daardoor ontvouwt ieder miniatuurboek zich als één lange compositie.
Hoewel de onderwerpen sterk verschillen, zorgen de portretkunst, zichtbare arceringen en associatieve beelden voor een duidelijke samenhang tussen de vier uitgaven.
Kenmerken
- Complete collectors’ edition met vier literaire miniatuurboeken
- Centraal thema: De Toekomst
- Twee korte verhalen en twee essays
- Teksten van Pieter Steinz, Hafid Bouazza, Vic van de Reijt en Hans Dorrestijn
- Portretten en illustraties van Elisa Pesapane
- Grafische vormgeving van Yolanda Huntelaar
- Over literatuur, levenswijsheid, nalatenschap en menselijke vooruitgang
- De auteurs verschijnen als verteller, toeschouwer en figurant in hun eigen verhaal
- Ieder boekje is uitgevoerd als een uitvouwbare leporello
- Handgemaakt en geproduceerd in een kleine oplage
Wat nemen we mee naar de toekomst?
De vier boekjes geven geen gezamenlijk antwoord en voorspellen geen eenduidige toekomst. Ze tonen juist verschillende manieren om met het onbekende om te gaan: door belangrijke literatuur te blijven lezen, door alleen te creëren wanneer er een werkelijke noodzaak bestaat, door niet uit angst voor verlies het leven zelf mis te lopen en door vooruitgang kritisch te blijven bekijken.
Tekst en beeld vormen in elk boekje één geheel. De verzameling is daardoor tegelijk een literaire luxe geschenkdoos, een reeks auteursportretten en een beeldend onderzoek naar de vraag wat mensen willen bewaren, veranderen of doorgeven.
