Herwolt van Doornen · Illustratie en symbooltaal
Herwolt van Doornen verbeeldt Iemand stelt de vraag van Remco Campert met krachtige symbolen over waarneming, bewustwording, verzet en vrijheid. Dit handgemaakte MatchBoox-miniatuurboek telt 20 uitvouwbare pagina’s, zit in een karakteristiek luciferdoosje en wordt geleverd in een luxe geschenkdoos.
Herwolt van Doornen vertaalt het gedicht Iemand stelt de vraag naar een reeks heldere symbolen over waarnemen, nadenken en handelen. Handen, vragen, wolken, sleutels, bladeren, vuur en ogen leiden de lezer stap voor stap naar het begin van verzet.
De tekeningen zijn opgebouwd uit witte beeldtekens tegen zwarte en bruine vlakken. Door de vormen terug te brengen tot hun essentie blijven ze direct herkenbaar en krijgen ze tegelijk ruimte voor meerdere betekenissen.
Iedere vouw bevat een nieuw teken. Tijdens het uitvouwen ontstaat zo een visuele gedachtegang die aansluit bij de ontwikkeling van Camperts gedicht: van iets kleins dat wordt opgemerkt naar een vraag die aan een ander wordt gesteld.
Kenmerken van de illustraties
- Symbolische tekeningen van Herwolt van Doornen
- Heldere witte beeldtekens op zwarte en bruine vlakken
- Handen, vragen, sleutels, vuur en ogen als terugkerende motieven
- Een visuele ontwikkeling van waarneming naar handelen
- Beeld en tekst verdeeld over opeenvolgende vouwen
- Illustraties bij een gedicht van Remco Campert
Over Herwolt van Doornen
Herwolt van Doornen (1959) is tekenaar en ontwerper, gespecialiseerd in symbooltaal. Zijn kenmerkende beeldtaal vindt sinds de jaren zeventig toepassingen in binnen- en buitenland. Door complexe gedachten terug te brengen tot compacte tekens maakt hij informatie direct zichtbaar zonder haar betekenis volledig vast te leggen.
De makers van dit miniatuurboek
Illustrator
Herwolt van Doornen
Herwolt van Doornen geeft iedere vergelijking uit het gedicht een eigen beeldteken. De afzonderlijke symbolen vormen samen een visuele keten over bewustwording, verantwoordelijkheid en verzet.
Auteur
Remco Campert
Remco Campert (1929-2022) schreef het gedicht over de kleine handeling waarmee verzet begint: iets opmerken, jezelf een vraag stellen en die vraag vervolgens met iemand anders delen.
Beeldtekens die een gedachte openen
De reeks begint met een wijzende hand, een vraagteken en een wolk. Daarna verschijnen onder meer een vergrootglas, een sleutel, een blad en een druppel. De tekens verwijzen naar zoeken, ontdekken, groeien en veranderen.
Omdat de beelden sterk zijn vereenvoudigd, functioneren ze niet alleen als illustraties van afzonderlijke woorden. Ze nodigen de lezer ook uit om zelf verbanden tussen de opeenvolgende tekens te leggen.
Van vonk naar verzet
In het tweede deel van het leporello verschijnen een lucifer, een vlam en een oog. Een klein begin verandert in vuur, terwijl waarneming overgaat in bewust handelen.
De afsluitende hand, het uitroepteken en de cirkel maken de beweging compleet. Wat begint bij één waarneming krijgt richting en wordt uiteindelijk gedeeld met anderen.
Onderdeel van de Oorlogsserie
Iemand stelt de vraag vormt samen met Het lied der achttien doden van Jan Campert, De Lepelstraat van Marga Minco en Vrede van Leo Vroman een vierdelige serie over oorlog, vervolging, verzet en vrijheid. Herwolt van Doornen verzorgde de tekeningen voor alle vier de miniatuurboeken. Bekijk ook de complete Oorlogsserie.
