Vier grote schrijvers · Lodewijk Wiener
Nop Maas volgt de innige en soms problematische verhouding tussen Lodewijk Wiener, het schrijverschap en de whisky. Met illustraties van Eric J. Coolen, als onderdeel van de Vier grote schrijvers Serie. Dit handgemaakte MatchBoox-miniatuurboek telt 20 uitvouwbare pagina’s, zit in een karakteristiek luciferdoosje en wordt geleverd in een luxe geschenkdoos.
In Over Wiener en het Koningswater beschrijft Nop Maas hoe het schrijven van Lodewijk Wiener lange tijd verbonden raakte met cafés, vaste drinkrituelen en whisky. De drank was gezelschap en inspiratiebron, maar werd ook een gewoonte waarvan de keerzijde steeds moeilijker viel te negeren.
Maas plaatst Wiener in een brede literaire traditie van schrijvers voor wie alcohol deel uitmaakte van het dagelijks bestaan. Bij Wiener kreeg die verhouding een eigen vorm. De kroeg bood hem een omgeving waarin hij mensen kon observeren, verhalen hoorde en aan zijn zinnen werkte.
Het binnenwerk beweegt langs Haarlemse cafés, schrijversvrienden en terugkerende momenten aan de bar. Daaruit ontstaat geen romantisch beeld van de drinkende kunstenaar, maar een portret waarin plezier, kameraadschap, melancholie en afhankelijkheid dicht naast elkaar liggen.
Kenmerken van dit miniatuurboek
- Een literair portret van Lodewijk Wiener door Nop Maas
- Over de verwevenheid van schrijven, cafés en whisky
- Met illustraties van Eric J. Coolen
- Onderdeel van Vier grote schrijvers Serie
- Tekst en beeld samengebracht in een uitvouwbaar leporello
Over Lodewijk Wiener en het Koningswater
Nop Maas laat zien dat Wiener niet de enige schrijver was voor wie drank en literatuur met elkaar verbonden waren. In het binnenwerk worden verschillende schrijvers genoemd bij wie alcohol een rol speelde, waarna de aandacht zich richt op Wieners eigen rituelen en ervaringen.
Whisky wordt daarbij meer dan een consumptie. De drank markeert de overgang naar een bepaalde stemming waarin herinneringen, gesprekken en formuleringen konden ontstaan. Wiener omschreef whisky als een middel voor de ziel, maar de tekst laat eveneens zien dat het gebruik zijn leven en relaties onder druk kon zetten.
De makers van dit miniatuurboek
Auteur
Nop Maas
Nop Maas is literatuurhistoricus en biograaf. In dit miniatuurboek brengt hij episoden uit het leven van Lodewijk Wiener samen rond diens schrijverschap, caféleven en verhouding tot alcohol.
Illustrator
Eric J. Coolen
Eric J. Coolen verbeeldt Wiener tussen flessen, glazen, café-interieurs en schrijversportretten. Zijn illustraties vormen met de tekst één doorlopende beeldstrook.
Schrijven tussen gezelschap en afzondering
De cafés in het boek zijn ontmoetingsplaatsen, maar ook werkomgevingen. Wiener treft er bekenden, luistert naar gesprekken en vindt er materiaal voor zijn werk. Tegelijkertijd blijft hij in de illustraties vaak een afzonderlijke figuur, aanwezig tussen anderen maar gericht op zijn eigen gedachten.
Maas beschrijft daarmee een dubbelzinnige verhouding. De drank kan ontspanning, inspiratie en verbondenheid brengen, terwijl dezelfde gewoonte geleidelijk schade veroorzaakt. Juist die spanning geeft het portret zijn scherpte: het koningswater vergezelt de schrijver, maar eist ook zijn tol.
Onderdeel van Vier grote schrijvers Serie
Over Wiener en het Koningswater maakt deel uit van Vier grote schrijvers Serie. In deze reeks portretteren Nop Maas en Eric J. Coolen Gerard Reve, Willem Frederik Hermans, Harry Mulisch en Lodewijk Wiener in tekst en beeld.
